محمد تقي جعفري

21

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

صحنه‌هاى گوناگونى از زندگى انسانها كه از برابر ديدگان ما عبور مىكنند مىتوانند براى بيداران ما عينىترين واقعيّات سازنده باشند . متأسّفانه عينكى كه عشق به حيات طبيعى محض به چشمان ما آدميان مىزند ، فقط آن پديده‌ها را مىبيند يا مىخواهد ببيند كه با هيچ رابطه اى به حوادث تلخ و معلولهاى ناگوار پيوستگى نداشته باشند ساده لوحان با چنين عينك واقع پوش زندگى مىكنند و هنگامى كه با صحنه هائى ناگوار روياروى شدند و يا آگاهى براى آنان دست داد كه حلقه‌هاى زنجير حوادث دنيا اگر چه خيلى شفّاف و زيبا هم بوده باشند ، سنگين و سبك و مجروح كننده و نوازنده دنبال هم در حال حركتند . اگر ممكن بود مجموعهء حوادثى را كه انسانهاى يك دوران محدود حتّى در يك جامعهء محدود در آنها غوطه ورند ، به صحنهء نمايش در آورد ، آن وقت مىفهميديم كه براى زندگان چه مىگذرد و يا زندگان از چه صحنه هائى عبور مىكنند و اگر از درك و آگاهى عميقترى برخوردار بوديم ، آن وقت مىفهميديم كه حتّى در ناچيزترين پديده هائى كه در زندگان نمودار مىگردد ، آنچه كه مربوط به كارگاه هستى است ، چه حكمت بزرگى در آنها نهفته است و آنچه كه مربوط به كارهاى اختيارى ما است منشأ چه مسؤوليّت بزرگى و چه ارزشهاى ما فوق تصوّرى مىباشند ، ولى بدانجهت كه همهء انسانها با عدّه اى محدود از حوادث در ارتباط قرار مىگيرند و اغلب هم در آن ارتباط بوسيلهء عينكهاى ساختگى از فرهنگ و محيطى كه در آن زندگى ميكنند و بوسيلهء عامل درونى كه بنام فلسفهء زندگى ، انگيزه‌ها را بوجود مىآورد يا آنها را تنظيم مىنمايد حركت ميكنند ، لذا از بدست آوردن آگاهىهاى گسترده و عميق خود را محروم مىسازند و مثل آنان همان مثل پشه است كه در بهاران زاييده مىشود و در دى هم از بين مىرود . 37 ، 41 - الا فاذكروا هادم اللَّذّات و منغّص الشّهوات ، و قاطع الامنيّات عند المساورة للاعمال القبيحة و استعينوا اللَّه على اداء واجب حقّه و ما لا يحصى من اعداد نعمه و احسانه ( هشيار باشيد ، به ياد بياوريد در موقع ارتكاب اعمال زشت ، مرگى را كه نابود كنندهء